Idli Fry using leftover idlis

Idli Fry in English

वेळ: १५ मिनिटे
वाढणी: दोन जणांसाठी

साहित्य:
१० मध्यम इडल्या (शक्यतो आदल्या दिवशीच्या उरलेल्या)
१ टेस्पून तेल
१/२ टीस्पून उडीद डाळ, २ चिमटी हिंग
३ लाल सुक्या मिरच्या
४ ते ५ कढीपत्ता पाने
किंचित मीठ (इडलीमध्ये ऑलरेडी मीठ आहे)

कृती:
१) इडल्यांचे मध्यम आकाराचे चौकोनी तुकडे करून घ्यावे. मिरच्या दोन-दोन तुकडे करावे.
२) कढईत तेल गरम करून त्यात आधी उडीद डाळ घालावी. रंग गुलाबीसर झाला कि त्यात हिंग, मिरच्या आणि कढीपत्ता घालावा.
३) आता इडलीचे तुकडे घालून मिक्स करावे. थोडे मीठ लागल्यास घालावे. इडल्या थोड्या लालसर होईस्तोवर परतावे.
कोथिंबीर घालून ब्रेकफास्ट म्हणून सर्व्ह करावे.

टीप:
१) इडलीचा आकार जर थोडा मोठा असेल तर तेलाचे प्रमाण थोडे वाढवावे लागेल.

सुंदल - Sundal

Sundal in English

वेळ: १० मिनिटे
वाढणी: २ जणांसाठी

साहित्य:
१/२ कप कबुली चणे
१ मध्यम कांदा, बारीक चिरून (ऐच्छिक)
२ ते ३ लाल सुक्या मिरच्या
फोडणीसाठी: २ टीस्पून तूप, चिमूटभर मोहोरी, १/२ टीस्पून उडीद डाळ
२ टेस्पून ताजा खोवलेला नारळ
१ कढीपत्त्याची डहाळी
चवीपुरते मीठ

कृती:
१) चणे ८ ते १० तास भिजवावेत.
२) कुकरमध्ये भिजलेले चणे शिजवून घ्यावेत (४ ते ५ शिट्ट्या). चणे आतपर्यंत शिजले पाहिजेत पण अख्खेही राहिले पाहिजेत. शिजवताना पाण्यात १/२ टीस्पून मीठ घालावे.
३) कढईत तूप गरम करून त्यात मोहोरी, आणि उडीद डाळ फोडणीस घालावी. उडीद डाळ लालसर होईपर्यंत परतावे. त्यात मिरच्या आणि कढीपत्ता घालावा. ५ ते १० सेकंद परतून कांदा घालावा. कांदा परतला कि नारळ आणि शिजवलेले चणे घालावेत.
४) मिक्स करून लागल्यास थोडे मीठ घालावे. मंद आचेवर २ मिनिटे वाफ काढावी.
गरमच सर्व्ह करावे.

टीपा:
१) थोडा लिंबाचा रस सुंदलमध्ये छान लागतो.
२) सुंदल हे दुसऱ्या कडधान्यापासूनही बनवता येते. जसे मुग, मटकी, चवळी, काळे आणि हिरवे चणे इत्यादी.
३) कांदा ऐच्छिक आहे. सुंदल दक्षिण भारतात नवरात्रीदरम्यान बनवतात. तेव्हा वाटल्यास कांदा घालू नये.

अडई डोसा - Adai Dosa

Adai Dosa in English

वेळ: ३ मिनिटे प्रत्येकी
१८ ते २० मध्यम आकाराचे डोसे

साहित्य:
३/४ कप तांदूळ
१/२ कप उडीद डाळ
१/४ कप चणाडाळ
१/४ कप तूरडाळ
१/४ कप मुग डाळ
१/४ कप मसूर डाळ
१/२ टीस्पून मेथी दाणे
४-५ सुक्या लाल मिरच्या
१ इंच आले
चवीपुरते मीठ
डोसा बनवताना तेल

कृती:
१) तांदूळ, उडीद डाळ, चणा डाळ, मुगडाळ, मसूरडाळ, मेथीदाणे आणि लाल मिरच्या पुरेशा पाण्यात किमान ५-६ तास भिजत ठेवावे.
२) त्यातील पाणी काढून दुसऱ्या एका भांड्यात काढून ठेवावे. डाळ-तांदुळाच्या मिश्रणात आलं आणि मीठ घालून बारीक वाटावे. वाटताना बाजूला काढलेले पाणी थोडेथोडे घालून नेहमीच्या डोशाच्या पिठाला करतो तेवढे दाट वाटावे.
३) नॉनस्टीक तवा गरम करून त्यावर एक डाव पीठ घालावे. गोल पसरवून पातळ डोसा घालावा. कडेने तेल सोडावे. एक बाजू लालसर भाजली गेली कि दुसरी बाजू पलटावी.
४) तयार डोसा सांबर, चटणी, आणि बटाट्याची भाजी यांबरोबर सर्व्ह करावा.

टीप:
१) या डोशाचे पीठ आंबवावे लागत नाही. मिक्सरमध्ये बारीक केले कि लगेच डोसे घालावे.
२) डाळींचे प्रमाण आवडीनुसार बदलावे.

मिरची का सालन - Mirchi Salan

Mirchi ka salan in English

वेळ: ३० ते ४० मिनिटे
वाढणी: ३ जणांसाठी

साहित्य:
३ लांबड्या मिरच्या, एक बाजू सुरीने छेद करावा.
३ टेस्पून खवलेला ताजा नारळ
३ टेस्पून भाजलेल्या शेंगदाण्याचा कुट
१ टेस्पून तीळ
१ मध्यम कांदा, उभे पातळ काप
२ टेस्पून आलेलसूण पेस्ट
२ टीस्पून धनेपूड
१ टीस्पून जिरेपूड
२ टेस्पून चिंचेचा घट्ट कोळ
चिमूटभर मोहोरी, चिमूटभर मेथी दाणे, १/४ टीस्पून हळद
१ डहाळी कढीपत्ता
४ ते ५ टेस्पून तेल
चवीपुरते मीठ

कृती:
१) नारळ, शेंगदाणा कुट आणि तीळ एकत्र करून संपूर्ण कोरडे होईस्तोवर आणि थोडे लालसर होईस्तोवर भाजावे. यात थोडे पाणी घालून एकदम बारीक पेस्ट करावी.
२) २ टेस्पून तेल मध्यम पॅनमध्ये गरम करावे. त्यात मिरच्या घालून परतावे. आच मध्यम ठेवावी. झाकण ठेवून मिरच्या थोड्या मऊ, थोडीशी ब्राउन आणि सुरकुतेल इतपत शिजवावी. मध्येमध्ये बाजू पलटावी म्हणजे मिरच्या जळणार नाहीत.
३) मिरच्या शिजल्या कि पॅनमध्ये काढून ठेवाव्यात. त्याच पॅनमध्ये १ टेस्पून तेल गरम  करून त्यात आलेलसूण पेस्ट परतावी. नंतर कांदा घालावा. कांदा चांगला लालसर आणि खरपूस होईस्तोवर परतावे. (वेळ वाचवण्यासाठी विकतचा तळलेला कांदा वापरावा.) थोडे पाणी घालून मिक्सरमध्ये बारीक वाटावे.
४) त्यात पॅनमध्ये १ टेस्पून तेल गरम करावे. त्यात मेथीदाणे, मोहोरी, हळद आणि कढीपत्ता घालून फोडणी करावी. परतून कांद्याची पेस्ट आणि नारळ-शेंगदाणा-तीळ यांची पेस्ट घालून परतावे. निट मिक्स करून त्यात गरजेपुरते पाणी घालून कान्सीस्टन्सी सारखी करावी.
५) थोडे मीठ, धने-जिरेपूड, चिंचेचा कोळ घालावे. ५ मिनिटे मध्यम आचेवर उकळी काढावी. मिरच्या घालून ५ ते १० मिनिटे उकळी काढावी. चव पाहून काही कमी असल्यास घालावे.
मिरची सालन बिर्याणी बरोबर खातात. तसेच साधा भात किंवा पोळीबरोबरही छान लागते.

दुधी खीर - Dudhichi Kheer

Dudhi Kheer in English

वाढणी: ४ ते ५ जणांसाठी
वेळ: २५ ते ३० मिनिटे
साहित्य:
२ कप किसलेला दुधी (डिटेल्ससाठी स्टेप २ पहा)
५ कप गरम दुध (शक्यतो होल मिल्क वापरा.)
१/२ कप साखर
१ टीस्पून वेलची पावडर
५ बदाम, ५ पिस्ता
२ टीस्पून तूप

कृती:
१) बदाम आणि पिस्ता २ तास पाण्यात भिजत घालावे. साल काढून पातळ काप करावे.
२) दुधी सोलून घ्यावा. सोललेला दुधी उभा कापून आतील बिया काढून टाकाव्यात. उरलेला दुधी किसून घ्यावा. पाणी काढू नये.
३) जाड बुडाच्या पातेल्यात २ टीस्पून तूप गरम करावे त्यात २ कप दुधी घालून माध्यम आचेवर २-३ मिनिटे परतावा. पातेल्यावर झाकण ठेवून दुधी शिजू द्यावा.
४) आता दुध घालून १०-१२ मिनिटे मिडीयम-लो फ्लेमवर दुधी निट शिजू द्यावा. दुध थोडे आटू द्यावे.
५) वेलचीपूड, साखर आणि बदाम-पिस्त्याचे काप घालावे. २-३ मिनिटे उकळी काढून कोमटसर किंवा थंड करून दुधी खीर सर्व्ह करावी.

टीप:
१) दुधी शिजायच्या आधी साखर घालू नये, दुधी शिजायला वेळ लागतो.

ओट्स ब्राउन राईस इडली - Oats Idli

Oats and brown rice idli in English

२२ ते २५ मध्यम इडल्या

साहित्य:
१/२ कप उडीद डाळ
१ कप ब्राउन राईस
१ कप रोल्ड ओट्स
चवीपुरते मीठ

कृती:
१) उडीद डाळ आणि ब्राउन राईस पाण्यात साधारण ६ ते ७ तास भिजत घालावे.
२) ६-७ तासानंतर पाणी निथळून टाकावे. आणि दोन्ही वेगवेगळे मिक्सरमध्ये बारीक वाटून घ्यावे. वाटताना थोडे पाणी घालावे.
३) रोल्ड ओट्स १० मिनिटे अर्धा ते पाउण कप पाण्यात भिजत घालावे. १० मिनीटांनी बारीक पेस्ट करून घ्यावे.
४) मोठे खोलगट स्टीलचे किंवा काचेचे भांडे घ्यावे. त्यात वाटलेला तांदूळ, वाटलेली डाळ आणि वाटलेले ओट्स घालावे. एक टीस्पून मीठ घालावे.
५) वाटलेले मिश्रण झाकून उबदार जागी आंबण्यासाठी ठेवावे. साधारण ८ ते १० तासात पीठ आंबेल (महत्त्वाची टीप १)
६) मिश्रण आंबले कि किंचीतशी चव पाहून मिठाचा अंदाज घ्यावा. लागल्यास मीठ घालावे. मिक्स करावे. पीठ जर खूप दाट वाटत असेल तर थोडेथोडे पाणी घालून सारखे करावे.
७) इडली पात्राला तेल लावून घ्यावे. त्यात इडलीचे पीठ घालून स्टॅंड तयार करावा. इडली कुकर घेउन त्यात तळाला २ इंच भरेल इतपत पाणी घालावे. साधा कुकर वापरणार असाल तर झाकानावरील शिट्टी काढून ठेवावी.
८) पाणी उकळायला लागले कि इडली स्टॅंड आत ठेवावा. झाकण लावून १२ ते १५ मिनिटे मोठ्या आचेवर वाफ काढावी. गॅस बंद करावा आणि ५ ते ७ मिनिटानी इडली स्टॅंड बाहेर काढावा. चमच्याने किंवा सुरीने इडल्या सोडवून घ्याव्यात.
अशाप्रकारे उरलेल्या पिठाच्या इडल्या बनवून घ्याव्यात.
गरम इडल्या सांबर आणि नारळाच्या चटणी बरोबर सर्व्ह कराव्यात.

टीपा:
१) थंड वातावरणात पीठ सहज आंबत नाही. जर ओव्हन असल्यास २०० F वर चालू करून लगेच २-४ मिनिटांनी स्विच ऑफ करावा. पीठाचे भांडे झाकून ओव्हनमध्ये ठेवावे. ओव्हनमधील तापमानामुळे पीठ आंबायला मदत होईल.
२) इडल्या आधी करून ठेवल्या तरी चालतात. मायक्रोवेव्हमध्ये गरम करून सर्व्ह कराव्यात.
३) मी तांदूळ न वापरता पूर्ण ओट्स वापरून इडल्या करून पहिल्या आहेत. या इडल्या खूप जड होतात आणि फुलत नाहीत. त्यामुळे ओट्सच्या बरोबरीने साधा तांदूळ किवा ब्राउन राईस वापरावा.

बिसिबेळे भात - Bisibele Bhat

Bisibele Bhath in English

वेळ: ४० मिनिटे
वाढणी: ३ जणांसाठी

साहित्य:
३/४ कप तांदूळ
१/४ कप तूर डाळ
१ टेस्पून चिंच
दीड कप चिरलेल्या भाज्या, मध्यम चौकोनी (बटाटा, फरसबी, वांगं, गाजर, कॉलीफ्लॉवर)
मसाले: १ इंच दालचिनीचा तुकडा, २ वेलच्या, २ तमालपत्र
फोडणीसाठी: १ टेस्पून तूप, १/२ टीस्पून जिरे, १/४ टीस्पून हिंग, १४ टीस्पून हळद, १/२ टीस्पून लाल तिखट
१ टेस्पून सांबार मसाला (शक्यतो घरगुती)
चवीपुरते मीठ
स्पेशल तडका :- २ टेस्पून तूप, १/४ टीस्पून हिंग, २ ते ३ टेस्पून शेंगदाणे, ७ ते८ कढीपत्ता पाने

कृती:
१) तूरडाळ धुवून कुकरमध्ये मऊ शिजवून घ्यावी. (टीप १ पहा)
२) चिंच १/४ कप गरम पाण्यात भिजत ठेवावी. १० मिनिटांनी चिंच कुस्करून कोळ वेगळा काढावा.
३) नॉनस्टिक पातेल्यात १ टेस्पून तूप गरम करावे. त्यात दालचीनी, वेलची, तमालपत्र घालून ५-७ सेकंद परतावे. जिरे, हिंग, हळद, आणि लाल तिखट घालून फोडणी करावी. या फोडणीत वांगे सोडून चिरलेल्या सर्व भाज्या घालाव्यात. झाकण ठेवून २ मिनिटे वाफ काढावी. आता तांदूळ आणि ३ कप पाणी घालावे. चिंच कोळ आणि सांबार मसाला घालावा. झाकण ठेवून मध्यम आचेवर शिजू द्यावे.
४) आपल्याला एकदम मऊ आणि अगदी थोडा पातळसर भात शिजवायचा आहे त्यासाठी लागल्यास पाणी घालावे. भात ६०% शिजला कि शिजवलेली तूरडाळ आणि वांगी घालावी.
५) १० मिनिटे झाकण ठेवून किंवा भात पूर्ण शिजेस्तोवर शिजवावे.
६) भात ताटामध्ये वाढावा. लगेच कढल्यात २ टेस्पून तूप गरम करावे. त्यात हिंग आणि शेंगदाणे घालावेत. शेंगदाणे लालसर होईस्तोवर परतावे. शेंगदाणे लालसर झाले कि कढीपत्ता घालावा. हि फोडणी वाढलेल्या भातावर १-२ चमचाभर घालावी. हि फोडणी फार महत्त्वाची आहे आणि यामुळे भाताची चव अजून खुलते.

टीपा:
१) तूरडाळ शिजल्यावर प्रेशरकुकरमधून बाहेर काढावी. आमटीसाठी जशी रवीने डाळ मोडतो तशी डाळ रवीने घुसळू नये. अशीच वापरावी. घुसळलेली डाळ भातात घातल्यावर भाताचे टेक्स्चर बदलते.

ओट्स डोसा - Oats Dosa

Oats dosa in English

२० मध्यम डोसे
वेळ: २ ते ३ मिनिट्स/डोसा

साहित्य:
१ कप तांदूळ
१ कप उडीद डाळ
३ कप रोल्ड ओट्स (क्विक कुकिंग ओट्स)
१/२ टीस्पून मेथी दाणे
चवीपुरते मीठ
तेल डोसे बनवताना

कृती:
१) उडीद डाळ आणि तांदूळ ५ ते ६ तास पाण्यात वेगवेगळे भिजवावे. मेथी दाणे उडीद डाळीबरोबरच भिजवावे.
२) डाळ तांदूळ मिक्सरमध्ये वाटण्याच्या आधी १० मिनिटे ओट्स भिजवावे. साधारण २ कप पाण्यात १० मिनिटे भिजवावे.
३) तांदुळामधील पाणी काढून टाकावे. मिक्सरमध्ये बारीक वाटावे. गरजेपुरते पाणी घालून वाटावे. खूप जास्त पाणी घालू नये.
४) उडीद डाळीमधील पाणी काढून टाकावे. थोडे पाणी घालून एकदम बारीक वाटावी. वाटलेल्या डाळीत भिजवलेले ओट्स घालून परत एकदा वाटावे.
५) वाटलेला तांदूळ आणि वाटलेली डाळ एकत्र करून त्यात मीठ घालावे. थोडेथोडे पाणी घालून कन्सिस्टन्सी अड्जस्ट करावी. झाकून उबदार ठिकाणी ठेवावे. ८ ते १० तास मिश्रण आंबवावे.
६) मिश्रण आंबले कि त्यातील २ कप मिश्रण बाजूला काढावे. जर मिश्रण घट्ट असेल तर थोडे पाणी घालावे. इडलीच्या पिठापेक्षा डोशाचे पीठ थोडे पातळ असावेत म्हणजे डोसे पातळ व कुरकुरीत होतात. अशाप्रकारे लागेल तसे मिश्रण घेउन पातळ करावे आणि मग डोसे घालावे.
७) तवा तापवून त्यावर थोडे तेल घालावे आणि काळजीपूर्वक पेपर टॉवेलने पुसून टाकावे. आच मिडीयम हायवर असावी. मध्यम पळीभर मिश्रण घेउन तव्याच्या मध्यावर घालावे. क्लॉकवाईज गोल फिरवावे आणि डोसा बनवावा. ३० सेकंदानी थोडे तेल कडेने आणि डोशावर सोडावे. एक बाजू झाली कि कालथ्याने दुसरी बाजू पलटावी. दोन्ही बाजू भाजल्या कि सांबार किंवा चटणीबरोबर डोसा गरमच सर्व्ह करावा.

टीपा:
१) पीठ आंबवताना नेहमी मोठे भांडे घ्यावे. म्हणजे ज्यात मिश्रण घातल्यानंतर वरती एकदीड वीत जागा राहिली पाहिजे. मध्यमसर भांडे घेतले तर मिश्रण आंबून भांड्याबाहेर उतू जाते.
२) थंडीमध्ये पीठ आंबत नाही अशावेळी ओव्हन २०० F वर ३-४ मिनिटे गरम करावा ओव्हन स्वीच ऑफ करून पिठाचे भांडे झाकून ओव्हनमध्ये ठेवावे. आणि ओव्हन सारखा उघडू नये. पीठ ओव्हनमध्ये आंबवणार असाल तर स्टील किंवा काचेचे भांडे वापरावे.
३) डोशाचे पीठ डब्यात भरून फ्रीजमध्ये ठेवावे. ४-५ दिवस पीठ चांगले राहते आणि गरजेप्रमाणे झटपट डोसे करता येतात.

तांदुळाच्या पिठाच्या चकल्या - Rice Flour Chakali

Rice Flour Chakali in English

नग: १५ मध्यम चकल्या
वेळ: पूर्वतयारी- १५ मिनिटे | तळणीसाठी - २० मिनिटे

साहित्य:
१ कप तांदळाचे पीठ
१ कप पाणी
१/४ कप बटर
चवीपुरते मीठ (टीप १)
१/२ टीस्पून जिरे
२ टीस्पून वाटलेली मिरची पेस्ट
तळणीसाठी तेल

कृती:
१) तांदळाचे पीठ एका खोलगट भांड्यात घ्यावे.
२) लहान पातेल्यात पाणी गरम करावे. त्यात मीठ, जिरे, मिरचीची पेस्ट आणि बटर घालावे. बटर वितळून पाण्याला उकळी येऊ द्यावी. पाणी उकळले कि लगेच तांदळाच्या पिठात घालून चमच्याने मिक्स करावे. १५ मिनिटे झाकून ठेवावे.
३) कोमट झाले कि मऊसर मळून घ्यावे.
४) चकली यंत्राला आतून तेलाचा हात लावावा आणि तयार उकड भरून घ्यावी. तळणीसाठी तेल गरम करावे. आच मिडीयम आणि हायच्या बरोबर मधोमध ठेवावी.
५) प्लास्टिकच्या लहान कागदावर चकल्या पाडाव्यात (टीप ५) . चकली पाडून झाल्यावर शेवटचे टोक चिकटवून टाकायला विसरू नये.
६) चकल्या बदामी रंगावर तळून घ्याव्यात (टीप २ आणि ३). तळलेल्या चकल्या पेपर टॉवेलवर काढून ठेवाव्यात म्हणजे अधिकचे तेल टिपून घेतले जाईल.
चकल्या पूर्ण गार झाल्या कि डब्यात भरून ठेवाव्यात.

टीपा:
१) मिठाचा अंदाज घ्यायचा तर स्टेप २ मध्ये जेव्हा मीठ घालू तेव्हा पाण्याची चव पहावी. पाणी गरजेपेक्षा थोडे खारट असावे. म्हणजे तांदळाच्या पिठात घातल्यावर मीठ अडजस्ट होते.
२) चकल्या जरा कमी तळल्या तर रंग पांढरा राहतो आणि कुरकुरीतसुद्धा होतात. पण पूर्ण गार झाल्यावर कधीकधी आतमध्ये किंचितशा मऊ राहतात. त्यामुळे जास्त दिवस टिकणार नाहीत म्हणून शक्यतो बदामी रंग येईस्तोवर पक्क्या तळाव्यात.
३) एकदम कमी आचेवर चकल्या तळू नयेत. चकल्या तेलकट होतात.
४) चकली यंत्रातून चकली पाडल्यावर ती उचलताना आणि तेलात सोडताना काळजी घ्यावी. तांदळाच्या पिठाला चिकटपणा कमी असतो. त्यामुळे उचलताना चकल्या मोडतात.
५) प्लास्टिकच्या कागदाचे साधारण ५ x ५ इंचाचे चौकोनी तुकडे करावेत. आणि एका कागदावर एकच चकली पाडावी म्हणजे चकली उचलताना सोपे जाईल. प्लास्टिक कागदाऐवजी अल्युमिनियम फॉईल किंवा बटर पेपर वापरला तरी चालेल.

इडली पिठाचे अप्पे - Appe

Appe in English

वेळ: २० मिनिटे
१५ अप्पे

साहित्य:
२ ते अडीच कप इडलीचे आंबवलेले पीठ
१ टीस्पून आले पेस्ट
३-४ कढीपत्ता पाने बारीक चिरून (ऐच्छिक)
२ टेस्पून कोथिंबीर, बारीक चिरून (ऐच्छिक)
दीड टीस्पून हिरव्या मिरच्यांची पेस्ट, भरडसर
चवीपुरते मीठ
२ ते ३ टेस्पून तेल, अप्पे बनवताना

कृती:
१) मीठ, आले पेस्ट,कोथिंबीर, कढीपत्ता आणि हिरव्या मिरच्यांची पेस्ट घालून इडलीचे पीठ मिक्स करावे.
२) अप्पे पात्र गॅसवर गरम करण्यास ठेवावे. प्रत्येक कप्प्यात दोनदोन थेंब तेल घालावे. इडलीचे पीठ चमच्याने घालून कप्पे भरावेत. झाकण ठेवून मध्यम आचेवर ३ ते ४ मिनिटे वाफ काढावी.
३) झाकण काढून अप्प्यांचे पृष्ठभाग तेलाने ब्रश करावे. अप्प्यांची बाजू पलटवावी. थोडेसे प्रेस करावे. परत झाकण ठेवून २ ते ३ मिनिटे अप्पे वाफवून घ्यावेत.
गरम अप्पे चटणीबरोबर सर्व्ह करावेत.

टोमॅटो रसम - Tomato Rasam

Tomato Rasam in English

वेळ: ४० ते ५० मिनिटे
वाढणी: ३ ते ४ जणांसाठी

साहित्य:
३ मध्यम टोमॅटो, बारीक चिरून
१/४ कप तूर डाळ
२ ते ३ कप साधं पाणी
फोडणीसाठी: १ टेस्पून तेल, २ ते ३ चिमटी मोहोरी, १/४ टीस्पून हिंग, १/८ टीस्पून हळद, २ सुक्या लाल मिरच्या, १/२ टीस्पून उडीद डाळ, १५ ते २० मेथी दाणे, २ लसणीच्या पाकळ्या (ठेचून,), १ डहाळी कढीपत्ता
१० ते १२ मिरी दाणे, भरडसर ठेचून
१ हिरवी मिरची, चिरून
दीड टीस्पून धनेपूड
१/२ टीस्पून जिरेपूड
२ टीस्पून चिंच
चवीपुरते मीठ

कृती:
१) प्रेशर कुकरमध्ये तूर डाळ २ कप पाणी घालून शिजवून घ्यावी. डाळ शिजली कि त्यातील पाणी काढून घ्यावे. डाळ चेपून जेवढे शक्य तेवढे पाणी काढावे.
२) १/२ कप गरम पाणी घ्यावे त्यात चिंच भिजत ठेवावी. १० मिनीटांनी चिंचेचा कोळ काढून घ्यावा.
३) २ कप साधं पाणी आणि २ कप डाळीचे पाणी एकत्र पातेल्यात उकळण्यास ठेवावे. उकळी फुटली कि टोमॅटो घालून किमान २० मिनिटे किंवा टोमॅटो नरम होईस्तोवर मध्यम आचेवर उकळू द्यावे. हिरवी मिरची आणि १/२ चिंचेचा कोळही घालावा.
४) छोट्या कढल्यात तेल गरम करावे. उडीद डाळ, मेथी दाणे घालावेत. रंग गुलाबीसर होईस्तोवर थांबावे. नंतर लसूण आणि लाल मिरच्या घालाव्यात. ५-७ सेकंदानी मोहोरी, हिंग, हळद, कढीपत्ता घालावा. ५-७ सेकंदानी ही फोडणी रस्सम वर घालावी.
५) मीठ, कुटलेली मिरी, धने-जिरेपूड घालून मिक्स करावे. १०-१५ मिनिटे उकळवावे.
चव पाहून जिन्नस (तिखट, मीठ, चिंच ) अड्जस्ट करावे.

रसम भाताबरोबर किंवा नुसते सुपसारखे प्यायलाही छान लागते.

टीप:
१) छान पिकलेले, लालबुंद टोमॅटो वापरावेत.
२) जर टोमॅटोचे बारीक तुकडे रसममध्ये आवडत नसतील तर तोमतो चीरण्याऐवजी प्युरी करावी.
३) रसम थोडे स्पाईसीच असते. पण थोडे कमी तिखट हवे असल्यास मिरीचे प्रमाण कमी करावे.
४) जर रसम थोडे आधी करून ठेवले तर चांगले मुरते आणि चवीला छान लागते.

नाचणीचे डोसे - Raagi flour dosa

Nachni flour dosa in English

वेळ: ३० मिनिटे
१२ ते १५ मध्यम डोसे


साहित्य:
१ कप नाचणीचे पीठ
१/२ कप तांदुळाचे पीठ
१/२ कप उडीद डाळ
७ ते ८ मेथी दाणे
चवीपुरते मीठ
डोसा बनवताना थोडे तेल

कृती:
१) नाचणीचे पीठ आणि तांदुळाचे पीठ पाण्यात किमन ५ तास भिजवावे. खूप जास्त पाणी घालू नये बटाटा वड्याच्या पिठाला भिजवतो तसे घट्टसर भिजवावे. दुसऱ्या भांड्यात उडीद डाळ आणि मेथी दाणे एकत्र करून ५ तास भिजत ठेवावे.
२) ५ तासानंतर उडीद डाळीतील पाणी काढून मिक्सरमध्ये बारीक पेस्ट करावी. लागल्यास किंचित पाणी घालावे. आता भिजवलेले पीठ आणि उडीद डाळीची पेस्ट एकत्र करावी. लागेल तसे पाणी घालून नेहमीच्या डोसा पिठाला जेवढं पातळ पीठ असते तेवढे पातळ ठेवावे. चवीपुरते मीठ घालावे.
३) नॉनस्टिक तवा गरम करून त्यावर डावभर पीठ घालावे आणि डाव गोलगोल फिरवून डोसा पातळसर पसरवावा. कडेने तेल सोडावे. एक बाजू खरपूस झाली कि डोसा उलटून दुसऱ्या बाजूने निट भाजू द्यावा.
गरम गरम डोसे चटणी बरोबर सर्व्ह करावे.

टीपा:
१) डोसे छान पातळ पसरले गेले पाहिजेत, म्हणून डोशाचे पीठ पातळ ठेवावे. तसेच प्रत्येक वेळी डोसा बनवताना पीठ ढवळून घ्यावे, कारण डोशाचे पीठ स्थिर राहिले कि नाचणीचे पीठ तळाला बसते.
२) हे डोसे सकाळच्या न्याहारीला छान लागतात. म्हणून रात्रभर पीठ आणि डाळ भिजवून सकाळी डाळ वाटून लगेच डोसे बनवता येतात.
३) डोसे दोन्ही बाजूंनी नीट भाजावेत. कारण नाचणीचे पीठ जरा जरी शिजले नाही तर कचकचीत लागते.
४) डोसे बनवताना आवडीनुसार कोथिंबीर, मिरची, कांदा, टोमॅटो घालू शकतो.

दलिया इडली - Daliya idli

Daliya Idli in English

वेळ: पूर्वतयारी- २० मिनीटे (दलिया भिजवणे वगळून) । पाकृसाठी- ३५ ते ४० मिनीटे
नग: १५ ते १७ मध्यम इडल्या


साहित्य:
१ कप दलिया रवा
२ कप गरम पाणी
फोडणीसाठी: १ टेस्पून तेल, २ चिमटी मोहोरी, २ चिमटी हिंग, २ हिरव्या मिरच्या
४ ते ५ कढीपत्ता पाने, बारीक चिरून
१/२ टिस्पून उडीद डाळ, १/२ टिस्पून चणाडाळ
१ टिस्पून किसलेले आले
१/२ कप आंबट दही
चवीपुरते मिठ
१ टिस्पून इनो सोडा
इडली स्टॅंड
इडल्या वाफवायला इडली कूकर किंवा साधा मोठा कूकर

कृती:
१) दलिया गरम पाण्यात ४ तास भिजत घालावा. दलिया भिजल्यानंतर त्यातील अधिकचे पाणी काढून ठेवावे, पुर्ण पाणी काढले नाही तरी चालेल (टीप १). पाणी काढलेला दलिया मिक्सरमध्ये मध्यम वाटून घ्यावा.
२) कढल्यात तेल गरम करावे. त्यात आधी डाळी घालून गुलाबी होईस्तोवर परताव्या. नंतर मोहोरी, हिंग, मिरची आणि कढीपत्ता घालून फोडणी करावी. हि फोडणी वाटलेल्या दलियामध्ये घालावी.
३) यामध्ये दही, किसलेले आले आणि मिठ घालून मिक्स करावे. मिश्रण तांदूळाच्या इडलीसाठी जे मिश्रण असते तितपतच दाट असावे. लागल्यास दलिया भिजवून जे पाणी ठेवले होते ते घालावे.
४) कूकरमध्ये तळाला अडीच ते ३ इंच पातळीपर्यंत पाणी घालावे. गॅस सुरू करावा. इडली पात्राला तेलाचा हात लावून घ्यावा.
५) मिश्रणाचे दोन भाग करावे (टीप ६). एका भागात १/२ टिस्पून सोडा घालावा. मिक्स करून इडली पात्रात भरावे.
६) कूकरमधील पाण्याला उकळी आली कि इडली स्टॅंड कूकरमध्ये ठेवावा. वरून झाकण लावावे. साधा कूकर वापरत असाल तर झाकणावरची शिट्टी काढून ठेवावी.
७) १२ ते १५ मिनीटे वाफवावे. गॅस बंद करून ७-८ मिनीटे वाफ जिरू द्यावी.
८) नंतर इडल्या चमच्याने काढाव्यात (टीप २). परत कूकरमध्ये पाणी गरम करून वरीलप्रमाणेच इडल्यांची दुसरी बॅच करावी.

टीप:
१) दलिया भिजवल्यावर जर जास्त पाणी उरले तर ते फेकून न देता सांबार बनवायला वापरावे. मी वापरले होते, चवीत फरक पडत नाही.
२) या इडल्या अख्ख्या गव्हाच्या असल्याने थोड्या चिकट राहतात व जास्त फुलत नाही. म्हणून पूर्ण वाफ मुरल्यावरच इडल्या चमच्याने काढाव्यात. थंड झाल्या तरी मायक्रोवेव्हमध्ये गरम करू शकतो.
३) या इडल्या जरा सालट लागतात. म्हणून शक्यतो या इडल्या फक्त चटणीबरोबर खाऊ नयेत. जोडीला सांबारही बनवावे.
४) डायबेटीस पेशंट्स किंवा ज्यांना तांदूळ न खायचे पथ्य आहे त्यांच्यासाठी न्याहारीचा उत्तम उपाय.
५) यामध्ये आवडीनुसार भाज्याही घालू शकतो.
६) माझ्याकडे असलेला इडली स्टॅंड लहान आहे आणि त्यात नऊच इडल्या होतात. तुमच्याकडे जर १२ किंवा १६ कप्प्यांचा स्टॅंड असेल तर एकाच वेळी तुम्ही सर्व इडल्या करू शकता.

मायक्रोवेव्ह उपमा - Microwave Upma

Microwave Upma in English

वेळ: साधारण २० मिनीटे
वाढणी: ३ जणांसाठी

साहित्य:
३/४ कप रवा
१ ते २ टेस्पून तूप
फोडणीसाठी - १ टेस्पून तूप, चिमूटभर मोहोरी, १/४ टिस्पून जिरे, १/२ टिस्पून उडीद डाळ, चिमूटभर हिंग, ३ हिरव्या मिरच्या, ४-५ कढीपत्ता पाने, १/४ टिस्पून आले
१/२ कप कांदा, बारीक चिरलेला
१/४ कप मटार (ऐच्छिक)
१/२ कप टोमॅटो, बारीक चिरलेला (ऐच्छिक)
मिठ, साखर चवीनुसार
१ टेस्पून तूप (ऐच्छिक)
सजावटीसाठी कोथिंबीर, लिंबू, ताजा खोवलेला नारळ
मायक्रोवेव्ह सेफ ग्लास बाऊल विथ ग्लास लिड

कृती:
रवा भाजणे
१) ३/४ कप रवा मायक्रोवेव्ह सेफ झाकणात समान पसरवून हाय पॉवरवर दिड मिनीट मायक्रोवेव्ह करा. डीश बाहेर काढून चमच्याने रवा ढवळावा. परत दिड मिनीट मायक्रोवेव्ह करावा. डीश बाहेर काढून ढवळावा. नंतर अजून २ मिनीटे मायक्रोवेव्ह करावा. (दिड मिनीट + दिड मिनीट + १ मिनीट + १ मिनीट) (महत्त्वाची टिप १)
फोडणी:
२) आता मायक्रोवेव्ह सेफ काचेच्या वाडग्यात १ टेस्पून तूप घ्या. हाय हाय पॉवरवर दिड मिनीट मायक्रोवेव्ह करा. त्यात मोहोरी, जिरे आणि उडीदडाळ घालून दिड मिनीट ते दोन मायक्रोवेव्ह करा. वाटल्यास मध्येच भांडे बाहेर काढून ढवळा.
३) आता हिंग, चिरलेल्या मिरच्या, कढीपत्ता, ठेचलेले आले घालून ३० ते ४० सेकंद मायक्रोवेव्ह करा.
४) बारीक चिरलेला कांदा घालून मिक्स करा. साधारण दिड मिनीट असे ३ वेळा मायक्रोवेव्ह करा.
५) आता चिरलेला टोमॅटो, मटार घालून मिक्स करा. दिड मिनीट असे दोनदा मायक्रोवेव्ह करा. मधे भांडे बाहेर काढून ढवळा.
६) सव्वा कप पाणी घाला. चवीपुरते मिठ आणि साखर घालून पाण्याची चव पाहून लागल्यास मिठ किंवा साखर अड्जस्ट करा. १ मिनीट मायक्रोवेव्ह करा.
७) भाजलेला रवा घालून मिक्स करा. झाकण ठेवून २ मिनीटे मायक्रोवेव्ह करा. भांडे बाहेर काढून थोडे तूप घाला आणि मिक्स करा. परत २ मिनीटे मायक्रोवेव्ह करा. आणि थोडावेळ वाफ मुरावी म्हणून तसाच आत ठेवा. ३ ते ४ मिनीटांनी तयार उपमा बाहेर काढून कोथिंबीर, लिंबू, ओला नारळ यांनी सजवून सर्व्ह करा.

टीप:
१) प्रत्येक मायक्रोवेव्हची पॉवर वेगवेगळी असते त्यामुळे वर दिलेल्या कालावधी एखाद मिनीट कमी किंवा जास्त होवू शकते याची नोंद घ्यावी.
२) तूपाऐवजी तेलही वापरू शकतो. तूपामुळे खुप छान चव येते.
३) आवडीनुसार काजूही घालू शकतो.
४) वेळ व्यवस्थित वापरल्यास २०-२२ मिनीटांत उपमा बनतो. म्हणजे रवा भाजताना कांदा, टोमॅटो चिरून घ्यावा तसेच बाकीची तयारी घ्यावी.
५) १ ते ६ स्टेप्स काचेचे भांडे न झाकता फॉलो करा, आणि फक्त ७ व्या स्टेपमध्ये भांड्यावर झाकण ठेवावे.

उपम्याच्या इतर रेसिपीज
रवा उपमा - शेगडी वापरून
शेवई उपमा

Labels:
Upma, rava upma, Microwave upma

शेवई उपमा - Sevai upma

Sevai (vermicelli) Upma in English

वाढणी: २ जणांसाठी
वेळ: १५ मिनीटे
साहित्य:
दिड कप शेवया (उपमा शेवई) [मी Bombino च्या शेवया वापरल्या होत्या]
१ ते सव्वा कप गरम पाणी
१ टेस्पून तूप
फोडणीसाठी: चिमूटभर मोहोरी, १/४ टिस्पून जिरे, चिमूटभर हिंग, १/२ टिस्पून उडीद डाळ, १/२ टिस्पून किसलेले आले
२ ते ३ हिरव्या मिरच्या, चिरलेल्या
३ ते ४ कढीपत्ता पाने
१/४ कप गाजर, एकदम लहान चौकोनी तुकडे
१/४ कप मटार, फ्रोजन
२ टेस्पून तळलेले शेंगदाणे / भाजलेले शेंगदाणे
चवीपुरते मिठ
१/२ टिस्पून साखर
कोथिंबीर सजावटीसाठी

कृती:
१) पॅनमध्ये तूप गरम करावे. त्यात शेवया मध्यम आचेवर गोल्डन रंग येईस्तोवर परताव्यात.
२) भाजलेल्या शेवया पॅनमधून काढाव्यात. उरलेल्या तूपात फोडणीसाठी मोहोरी, जिरे, हिंग, उडीद डाळ, मिरच्या, आले आणि कढीपत्ता घालून परतावे.
३) तयार फोडणीत गाजराचे तुकडे आणि मटार घालून परतावे. २ वाफा काढून मध्यम आचेवर शिजवावे.
४) आता तळलेले शेंगदाणे आणि परतलेल्या शेवया घालाव्यात. मिनीटभर परतावे. आच मध्यम ठेवावी.
५) गरम पाण्यातील अर्धे पाणी घालावे. चवीनुसार साखर आणि मिठ घालावे. झाकण ठेवून मध्यम आचेवर शेवया शिजू द्याव्यात. पाणी शोषले गेले उरलेले गरम पाणी गरजेनुसार घालून शेवया व्यवस्थित शिजू द्याव्यात.
कोथिंबीरीने सजवून गरमागरम शेवयांचा उपमा सर्व्ह करावा.

टीप:
१) शेंगदाण्याबरोबर/ ऐवजी थोडे काजूचे तुकडे घातल्यास छान चव येते.
२) हा उपमा कांदा घालून आणि कांद्याशिवायही छान लागतो. मी शक्यतो कांदा घालत नाही, पण घालायचा असेल तर वरील प्रमाणासाठी १/४ कप बारीक चिरलेला कांदा फोडणीत घालून परतावा. तसेच फरसबीचे तुकडे वा इतर आवडीच्या भाज्याही घालता येतील.

Labels:
sevai Upma, Vermicelli upma, Vermicelli pulav